Życie z endometriozą – to nie musi być wyrok

Czym jest endometrioza?

Endometrioza to choroba przewlekła, w której komórki błony śluzowej macicy – endometrium – rosną poza jej jamą, najczęściej na jajnikach, jelitach czy otrzewnej. Te „wędrujące" ogniska zachowują się tak, jak prawidłowe endometrium: reagują na hormony, krwawią podczas cyklu i wywołują stan zapalny. Efektem są zrosty, silny ból i – w dłuższej perspektywie – ryzyko problemów z płodnością.

Endometrioza dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym, czyli nawet 190 milionów kobiet na całym świecie. Mimo to wciąż bywa lekceważona – zarówno przez otoczenie, jak i niekiedy przez samą medycynę. To schorzenie, które nie zagraża bezpośrednio życiu, ale potrafi znacząco odebrać jego jakość.

Jak zdiagnozować endometriozę?

To jedno z najtrudniejszych pytań, z którymi mierzą się chore kobiety. W Polsce średni czas od pierwszych objawów do właściwej diagnozy wynosi od 7 do 10 lat. To bardzo długo – zwłaszcza gdy każdy miesiąc przynosi kolejną falę bólu.

Podstawą rozpoznania są badania obrazowe – przede wszystkim specjalistyczne USG przezpochwowe wykonywane przez doświadczonego ginekologa. Tzw. złotym standardem w diagnostyce endometriozy jest laparoskopia – badanie, które pozwala na bezpośrednie obejrzenie narządu rodnego i pobranie wycinków do analizy histopatologicznej. Warto jednak wiedzieć, że brak zmian w USG nie przekreśla rozpoznania – małe ogniska potrafią umknąć nawet podczas starannie przeprowadzonego badania.

Ważne jest więc to, by nie bagatelizować swoich objawów i szukać lekarza, który potraktuje Cię poważnie.

Objawy endometriozy – jak może objawiać się endometrioza?

Charakterystyczne dolegliwości

Objawy endometriozy bywają bardzo różnorodne – i właśnie to sprawia, że choroba tak długo pozostaje nierozpoznana. Kobiety w wieku rozrodczym skarżą się najczęściej na obfite i bolesne miesiączki, rwący ból pojawiający się wraz ze zmianami cyklu menstruacyjnego oraz ból podczas stosunku płciowego, mikcji lub wypróżniania. Mogą też towarzyszyć biegunki, zaparcia, nudności i wymioty nasilające się w określonej fazie cyklu, a także ogólne osłabienie organizmu.

Do charakterystycznych dolegliwości należą:

• silny ból miesiączkowy uniemożliwiający normalne funkcjonowanie,
• przewlekły ból w podbrzuszu lub dolnej części pleców poza miesiączką,
• ból podczas współżycia,
• nawracające problemy jelitowe i pęcherzowe,
• trudności z zajściem w ciążę,
• chroniczne zmęczenie i obniżona jakość życia.

Kiedy udać się do specjalisty i co może zaniepokoić?

Sygnałem alarmowym powinna być dla Ciebie każda cykliczność i nasilanie się objawów. Jeśli ból zmusza do pozostania w łóżku, powoduje nieobecności w pracy lub wymaga regularnego przyjmowania silnych leków – warto przyjrzeć się temu bliżej.

Pamiętaj: fizjologiczna miesiączka może powodować dyskomfort, ale nie powinna całkowicie wyłączać Cię z życia. Jeśli widzisz, że dolegliwości z miesiąca na miesiąc się nasilają, a leki przeciwbólowe przestają działać – nie czekaj. Umów się do ginekologa specjalizującego się w endometriozie i opisz mu dokładnie, co czujesz. Im szybciej, tym lepiej.

Standardowe leczenie endometriozy

Endometrioza to choroba przewlekła – co oznacza, że nie ma na nią jednego, ostatecznego lekarstwa. Najlepszym sposobem terapii jest chirurgiczne usunięcie (tzw. wycięcie) zmian endometriozy. Kontrolowanie choroby jest także możliwe z pomocą standardowych leków, takich jak tabletki antykoncepcyjne – terapia hormonalna ma na celu zahamowanie cyklu miesiączkowego, a tym samym zmniejszenie objawów endometriozy, a także leki przeciwzapalne, stosowane w celu złagodzenia stanu zapalnego i bólu.

Leczenie zawsze powinno być dobrane indywidualnie – w zależności od stopnia zaawansowania choroby, nasilenia objawów i planów dotyczących macierzyństwa. Wiele pacjentek uważa, że satysfakcjonujące rezultaty przynosi połączenie leczenia chirurgicznego z naturalnymi metodami, takimi jak odpowiednia dieta, fizjoterapia miednicy czy akupunktura.

Medyczna marihuana w leczeniu endometriozy

Coraz więcej kobiet z endometriozą sięga po wsparcie, które oferują konopie – i nie bez powodu. Medyczna marihuana zawiera kannabinoidy takie jak THC i CBD, które oddziałują na układ endokannabinoidowy organizmu i regulują percepcję bólu oraz stany zapalne.

Istnieją przypuszczenia, że endometrioza należy do grupy chorób związanych z klinicznym niedoborem endokannabinoidów w organizmie. Co więcej, badanie z 2011 roku wykazało, że CBD zapobiega negatywnemu działaniu receptora GPR18, dzięki czemu w teorii powinno hamować rozprzestrzenianie endometrium.

W badaniu opublikowanym w 2019 roku aż 76% badanych zgłosiło znaczną poprawę objawów dzięki stosowaniu konopi. Medyczna marihuana działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i poprawia jakość snu – a to dla wielu kobiet z endometriozą jest bezcenne.

Warto pamiętać, że nadal jest to terapia eksperymentalna i wspomagająca – nie wpływa na przyczynę choroby, ale może być cennym uzupełnieniem kompleksowego leczenia pod nadzorem lekarza. W Polsce medyczna marihuana jest dostępna na receptę – jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, skonsultuj się z lekarzem specjalizującym się w terapii konopnej.

Endometrioza to choroba, która potrafi być ciężka – ale przy odpowiedniej diagnozie, dobrym specjaliście i otwartości na różne metody leczenia, naprawdę można żyć pełnią życia. Nie jesteś sama.